Jean-Michel Jarre – The Concerts in China to jeden z najważniejszych albumów koncertowych w historii muzyki elektronicznej. Materiał powstał podczas niezwykłej podróży francuskiego kompozytora do Chin w 1981 roku – artysta wystąpił aż pięć razy – dwa razy w Pekinie i trzy razy w Szanghaju.
Koncerty miały znaczenie wykraczające daleko poza samą muzykę. Chiny dopiero zaczynały otwierać się na kulturę Zachodu, a Jean-Michel Jarre został pierwszym zachodnim muzykiem oficjalnie zaproszonym do występów w tym kraju w okresie po rządach Mao Zedonga.
Jean-Michel Jarre i koncerty w Chinach
W 1981 roku Jarre miał już na koncie przełomowe albumy „Oxygène”, „Équinoxe” oraz „Magnetic Fields” i jego muzyka zaczęła być również prezentowana w chińskim radiu.
W październiku 1981 roku odbyła się seria pięciu koncertów – 21 i 22 października w Pekinie oraz 26, 27 i 29 października w Szanghaju. Wydarzenie było ogromnym przedsięwzięciem technicznym i kulturowym. Jarre przywiózł do Chin syntezatory, sekwencery, systemy nagłośnienia i rozwiązania wizualne, z którymi miejscowa publiczność wcześniej praktycznie nie miała kontaktu.
Koncerty zostały zarejestrowane, a materiał posłużył następnie do przygotowania albumu „The Concerts in China”.
Muzyka elektroniczna spotyka kulturę Chin
The Concerts in China nie jest zwykłym zapisem występu na żywo. Jarre połączył własną muzykę elektroniczną z elementami inspirowanymi kulturą chińską.
Obok nowych wersji kompozycji z „Équinoxe” i „Magnetic Fields” pojawiły się utwory przygotowane specjalnie na potrzeby chińskich koncertów. Jednym z najbardziej charakterystycznych momentów jest Fishing Junks at Sunset, w którym elektronika spotyka się z tradycyjną muzyką chińską.
W nagraniu uczestniczyli muzycy z Pekińskiego Konserwatorium, a orkiestrą dyrygował Huang Feili.
The Concerts in China – lista utworów
Album został podzielony na dwie płyty.
CD 1
- The Overture – 4:48
- Arpegiator – 6:54
- Equinoxe IV – 7:49
- Fishing Junks at Sunset – 9:38
- Band in the Rain – 1:29
- Equinoxe VII – 9:54
CD 2
- Orient Express – 4:22
- Magnetic Fields I – 0:21
- Magnetic Fields III – 3:48
- Magnetic Fields IV – 6:49
- Laser Harp – 3:35
- Night in Shanghai – 7:02
- The Last Rumba – 2:07
- Magnetic Fields II – 6:30
- Souvenir of China – 3:54
Album łączy więc znane kompozycje Jarre’a z materiałem związanym bezpośrednio z jego pobytem w Chinach.
Laser Harp – jeden z symboli Jarre’a
Szczególnie ciekawym utworem jest „Laser Harp”. Koncerty w Chinach były jednym z pierwszych etapów wykorzystania harfy laserowej, która później stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów występów Jeana-Michela Jarre’a.
Instrument pozwala muzykowi „grać” poprzez przecinanie rękami wiązek laserowych. W kolejnych dekadach ogromna harfa laserowa stała się niemal symbolem widowisk Jarre’a.
Souvenir of China
Album zamyka „Souvenir of China”, jedna z najbardziej nastrojowych kompozycji związanych z tym przedsięwzięciem.
Utwór powstał jako muzyczne wspomnienie podróży. W przeciwieństwie do większości materiału albumu nie jest zwykłym zapisem wykonania z jednego z pięciu koncertów – płyta łączy bowiem materiał koncertowy z dodatkowymi nagraniami i elementami studyjnymi.
Dzięki temu „The Concerts in China” ma bardziej filmowy charakter niż typowy album koncertowy.
Brzmienie The Concerts in China
Na płycie słychać Jarre’a znajdującego się pomiędzy dwoma ważnymi etapami jego twórczości. Z jednej strony nadal obecne są charakterystyczne analogowe barwy i melodyjne struktury znane z „Équinoxe”. Z drugiej – coraz większą rolę odgrywają rytm, eksperymenty z dźwiękiem oraz nowe możliwości instrumentów elektronicznych.
W nagraniach uczestniczyli również Dominique Perrier, Frédéric Rousseau, Roger Rizzitelli i Pierre Mourey. Jarre po raz pierwszy wykonywał swoją muzykę koncertową z takim zespołem muzyków na scenie.
Moje wydanie The Concerts in China – Polydor 811 551-2
Prezentowany przeze mnie egzemplarz jest dwupłytowym wydaniem CD Polydor o numerze katalogowym 811 551-2.
Poszczególne płyty posiadają oznaczenia:
CD 1 – 811 552-2
CD 2 – 811 553-2
Na płytach znajduje się również oznaczenie:
Made in W. Germany by PolyGram
Jest to szczególnie interesujący detal dla osób kolekcjonujących starsze wydania płyt kompaktowych. Wczesne europejskie CD produkowane przez PolyGram w Niemczech Zachodnich są dziś ciekawym świadectwem początkowego okresu popularyzacji formatu Compact Disc.
Moje wydanie zachowuje również charakterystyczną czerwono-czarną oprawę graficzną z chińskim motywem oraz logo Disques Dreyfus i Polydor.
Dlaczego The Concerts in China jest ważnym albumem?
Znaczenie tego wydawnictwa wynika z połączenia muzyki i historii. Nie był to po prostu kolejny koncert promujący nową płytę. Jarre znalazł się w kraju, który przez wiele lat pozostawał niemal całkowicie zamknięty na zachodnią muzykę popularną.
Jednocześnie koncerty pokazały coś, co później stało się znakiem rozpoznawczym artysty: połączenie muzyki elektronicznej, nowoczesnej technologii, światła i ogromnego widowiska.
„The Concerts in China” był pierwszym koncertowym wydawnictwem Jarre’a i dokumentem momentu, w którym jego muzyka zaczęła wychodzić poza tradycyjne ramy albumu studyjnego.
Podsumowanie
Jean-Michel Jarre – The Concerts in China to znacznie więcej niż album koncertowy. Jest dokumentem niezwykłego spotkania zachodniej muzyki elektronicznej z Chinami początku lat 80., a jednocześnie ważnym etapem rozwoju koncertowych widowisk Jarre’a.
Dla miłośnika syntezatorów szczególnie interesujące jest połączenie klasycznych kompozycji z „Équinoxe” i „Magnetic Fields” z utworami przygotowanymi specjalnie na chińskie koncerty. Natomiast dla kolekcjonera starsze dwupłytowe wydanie Polydor 811 551-2, Made in W. Germany, jest dodatkowo interesującym przykładem wczesnego europejskiego wydania na CD.